Annelere Gerekli Bilgiler


Bebek altını 5- 6 defa ıslatıyorsa, günde 1- 2 kez kakasını yapıyorsa ve ayda en az 600gr alıyorsa anne sütü yeterlidir.

Bebek her istediğinde emzirilmeli.

Bebeğin ilk kakası koyu yeşil renklidir. 24 saatten sonra sarıya döner. Sonra yumuşak, sulu, hâkî renktedir. 48 saatten sonra altın sarısı renge döner.

Her emzirmeden sonra gazı muhakkak çıkarılmalı.

Karnı tokken ağlıyor ise altı kontrol edilmeli.

Kız bebeklerin altı her zaman önden arkaya doğru temizlenmeli.

Bebeğin bulunduğu ortam sağlıklı olmalı ve odanın sıcaklığı 20- 22 0C ve nem oranı dengeli olmalı.

Bebeğin cildi özellikle ilk 15 gün bebe yağı ile nemlendirilmeli.

Bebeğin göz, kulak ve burun temizliği pamuklu çubuk kullanılmadan yapılmalı.

Banyo suyunun sıcaklığı vücut ısısına eşit olmalı. Suyun sıcaklığı dirsekle kontrol edilebilir. Sabun yerine bebek şampuanı kullanılmalı.

Bebek banyo sırasında ne çok aç ne de çok tok olmamalı.

Bebek ilk ayında anne giysisinin iki katı olmalı.

Bebek başındaki konaklar zorlanmamalı.

Meme ucunu günde iki kez önceden kaynatılıp soğutulmuş su ile temizlemek yeterlidir.

Meme ucunun çatamaması için hariçte bir kreme gerek yoktur. Emzirmeden sonra biraz süt sıkıp meme başına sürmek yeterlidir.

Anne gaz yapıcı yemekler yememeli; bebek bundan etkilenir.

Anne bebekle konuşmalı ve onunla ten temasında bulunmalı.
Anne Sütünün Faydaları Nelerdir?


Anne sütü yeni doğan bebek için en ideal besindir.

Anne sütü en doğal ve taze besindir.

Anne sütü her zaman temiz ve mikropsuzdur.

Anne sütü daima hazırdır, ekonomiktir, özel harcama gerektirmez.

Anne sütü tamamıyla ve kolaylıkla sindirilir.

Anne sütü olan bebeklerde karın ağrısı ve kabızlık daha az görülür.

Anne sütü ve doğumdan sonra gelen sarı süt (ağız sütü) bebeği hastalıklardan korur.

Anne sütü bebekle anne arasında özel sevgi bağı kurulmasını sağlar.

Anne sütü alan bebekler diğer besinlerle beslenen bebeklerden daha zeki olurlar.
Anne Sütünün Oluşumu
Memedeki süt yapımını sağlayan madde annenin beyninden salgılanan prolaktin adlı bir hormondur. Gebeliğin sonlanması ile vücuttaki gebelik hormonları azalır ve prolaktin salgılayan bezler uyarılır. Prolaktin salgısı doğumdan sonra bazı annelerde hemen bazılarında 4 gün içinde artmaya başlar.
Kan damarları memede süt yapımı için gereken maddeleri süt hücrelerine taşır. Prolaktin etkisiyle memeler sütle dolar. Bu sürede memede kan damarları daha çok kan taşır ve memeler sıcak ve sert olur. Süt akmaya başlayınca ve bebek emmeyi öğrenince memedeki gerginlik azalır, anne de rahatlar.
Bu olaylar sırasında anne ve bebek zorluklarla karşılaşacaktır. İlk günlerde anne ve bebeğe destek ve yardım gerekmektedir.
Süt Yapımında Devamlılığın Sağlanması
Emzirmede bebeğin ağzı annenin meme ucu çevresini sıkıştırır. Bu baskı ile uyarılan sinirler beyinde prolaktin yapımı ile ilgili görevli olan bölgeye uyarılar götürürler. Bu uyarılar prolaktin salgılanmasını başlatır. Ne kadar çok uyarı o kadar çok prolaktin yapımı demek.
Bebeğin her emmesinde sinirler yoluyla gönderilen uyarılar annenin beynine iletilir. Beyinden prolaktin salgılanarak memeye kan yoluyla iletilir ve memede süt yapımı uyarılır.
 

Annenin Beslenmesi
Emziren annenin salgıladığı sütteki enerjinin büyük bir kısmı yediklerinden sağlanır. Annenin aldığı enerji tam olarak süt enerjisine dönüşememekte, vücut dokuları da bir miktar harcanmaktadır. Diyetin sağladığı enerjinin % 80 oranında süt enerjisine dönüştüğü kabul edilir. Sağlıklı bir annenin günde ortalama 700- 800 ml süt salgıladığı esas alındığında emziren annenin günlük ortalama enerji gereksinmesine 750 kalori ek yapılmalı. Bu miktarın 500 kalorisi annenin yediklerinden sağlanırken 250 kalorisi gebelikte depolanan yağlardan karşılanır. Bu da emziren anneleri gebelik sırasında aldıkları fazla kiloların enerjiye diğer annelere göre daha hızlı dönüşmesinin sebebidir. Emziren annelerin diğer kadınlara göre besin gereksinimi daha fazladır.
Emziklilik için, emziren annenin özelliklerine göre bir beslenme ve diyet uzmanı tarafından anne ile birlikte hazırlanan beslenme programına uygun beslenmelidir.
Emziren anneler eski vücut ağırlıklarına dönmek için acele etmemeliler. Bu süre 6 ay ya da daha fazla sürebilir. Emziren annelerin eski formlarına dönmeleri, emzirmeyen annelere göre daha kolay olacaktır. Gebelik sırasında önerilenden fazla kilo alınmışsa her ay 2 kilo kaybetmek normaldir. Ayda iki kilodan fazla ağırlık kaybı normal değildir. Hızlı kilo vermeyi vadeden diyet ve ilaç uygulamalarından kaçınılmalı. Emzirme döneminde düşük kalorili bir zayıflama diyeti yapılmalı. Fakat lokum, şerbet gibi tatlı ve unlu, yağlı ve şekerli kalorisi yüksek besinleri aşırı yememeye dikkat edilmeli. Bu besinler süt yapımına yardımcı olmaz, sadece kilo alınmasına yardımcı olur. Şekerli gıdalar süt yapmaz ama kilo yapar. Halk arasında süt yapsın diye anneye bol bol şerbet, süt, yulaf, tahin helvası, pekmez, baklava gibi tatlılar yedirilir. Bunların sütü arttırıcı hiçbir etkisi olmaz. Sütü arttıran en önemli besin sudur. Günde en az 2,5- 3 litre su içilmelidir. Çünkü sütün önemli bir kısmı sudur. Emziren anneler öğün atlamamalı ve her öğünleri tüm besin gruplarını içeren dengeli bir mönüden oluşmalı. Günde 3 ana ve en az 2- 3 ara öğüne yer verilmeli. Ayrıca süt verirken sigara ve alkol içilmemeli. Çay ve kahve gibi içeceklerin tüketimi oldukça sınırlanmalı. Çay ve kahve yerine ıhlamur, rezene, papatya çayları tercih edilmeli. Her emzirme saatinde sıvı alınmalı.


Anne Sütü Kaç Aya Kadar Verilmelidir, Yeterliliği Nasıl Anlaşılır?
1.Bebeğinize ilk 6 ay sadece Anne sütü veriniz, başka yiyecek içecek vermeyiniz.2.Yalnız anne sütü aldığı sürece su vermenize de gerek yoktur.3.Bebeğinize 6 aydan sonra ek gıda vermeye başlayınız. Emzirmeye de 2 yaşına kadar devam ediniz.4.Anne sütünün yeterliliği çocuğun ağırlık kazanması ile anlaşılır. Bebeğinizi düzenli büyüme gelişme kontrollerine götürünüz.


Anne Sütünün Sağılması ve Saklanması
Sütün elle sağımını tüm annelerin bilmesi gerekir. Birçok durumlarda da süt sağılması gerekebilir.
Süt Sağılması Gereken Durumlar;


Tıkanık, şiş memeyi rahatlatmak için,

Çökük bir meme başından emmeyi öğreninceye kadar bebeği beslemek için,

Memeyi istemeyen bir bebeği, emmekten hoşlanmayı öğrenene kadar beslemek için,

Düşük doğum tartılı ve kuvvetli ememeyen bir bebeği beslemek için,

Anne ya da bebek hasta ise sütün akmasını önlemek için,

Anne çalışıyor ise gerekebilir.
Memeden iyi emmeyen bebeği beslemek, aşırı süt birikmiş memeyi rahatlatmak, çalışan anneyseniz sütünüzü bırakabilmek ve bebeğin çok dolu bir memeyi almasını kolaylaştırmak için sütünüzü sağabilirsiniz. Bunun için baş ve işaret parmaklarınızla memenizin ucundaki kahverengi halkanın üstüne göğüs duvarına doğru bastırıp bırakın. Bu işlemi döndürerek yapın.
Anne elle, makine ile ya da pompa yardımı ile sağma işlemini gerçekleştirebilir.
Yeni sağılmış anne sütü buzdolabında 24 saat, buzdolabının buzluğunda 4 hafta, derin dondurucuda 6 ay saklanabilir. Önceden dondurulmuş anne sütü buzdolabında 24 saat bekletildikten sonra 6- 8 saat oda ısısında eritilmeli ve sıcak suyun içinde ılıtılıp bebeğe verilmeli. Kesinlikle ateş üzerinde ya da mikrodalgada ısıtılmamalı. Her sağımda bebeğe verilecek miktarda ayrılarak saklanmalı.


Bebek Memeye Nasıl Yerleştirilmeli?
İlk günlerde bebeği yatarak emzirmek anne için daha rahat olabilir. Bu durumda bebek yan yatmış olan anneye dönük yatırılır. Anne serbest kolu ve eli ile bebeği memesine yaklaştırabilir. Annenin ve bebeğin arkasının birer yastıkla desteklenmesi bebeğin yerleşmesine yardımcı olur. Eğer anne oturarak emziriyorsa, dik oturmalı veya hafifçe eğilmeli, ancak kucağı düz olmalıdır. Bunun için gerekirse ayaklarının altına bir tabure konabilir. Bebeği rahatça tutması için annenin kucağına da yastık konulabilir.
Bebek Memeyi Nasıl Daha İyi Kavrar?
Bebek ağzını iyice açarak ve dilini hareket ettirerek emer. Bebeğinizi yavaşça memeye yaklaştırınız, ağzını meme başına dokundurunuz. Emzirmenin başlangıcında anne meme ucunda acı hissedebilir. Ancak emzirme süresi boyunca meme ucunun devamlı acıması bebeğin memeyi doğru kavramadığını gösterir. Meme ucunda acı duyulmasının nedeni, bebeğin dilini meme yerine meme ucuna karşı hareket ettirmesi.
Ağız yeterince açılmamışsa, dil meme ucuna sürtünerek zedelenmesine yol açacaktır. Bebek emdikten sonra doymuş görünmüyorsa, memeyi kavramasında sorun var demektir. Bebeğin süt ile dolu kanallara ulaşabilmesi için ağzını iyice açması gerekir.
Bebek Nasıl Emer?
Eğer bebek memede uygun biçimde tutulmuyorsa iyi ememez ve annenin meme başları zedelenip acıyabilir.
Bebeğin iyi emmesi için ağzıyla yalnız meme ucunu değil, etrafındaki kahverengi alanı da kavraması gerekir. Bebek emmeye yaklaştırılırken, ağız mümkün olduğunca açık olmalı ve çene memeye dayanmalıdır. Bebeğin ağzını iyice açması için meme ucunu bebeğin alt ve üst dudaklarına değdirmelidir.
Eğer bebek memeyi doğru olarak kavramışsa her emme işlemi sırasında çenesinin, bazen de kulaklarının hareket ettiği görülür. Bebek sürekli emmez. Kuvvetli emme hareketlerinden sonra kısa dinlenme aralıkları olur.
Emerken şapırtı sesi duyulması ya da yanakların içeri çekilmesi genellikle bebeğin yalnızca meme ucunu emdiğini ve ağzıyla yeterince meme dokusunu kavramış olduğunu gösterir.


Emzirirken Nelere Dikkat Etmeliyiz?
1.Ellerinizi yıkayınız ve bebeğinizle rahat bir yere oturunuz.2.Bebeğinizi yüzü ve bedeni size dönük olacak şekilde tutunuz. Bebeğinizin başını kolunuzun iç kısmına yerleştiriniz. Aynı kol ve elle bebeğinizi omuz ve poposundan destekleyiniz.3.Elinizle göğsünüzü alttan tutunuz.4.Bebek ağzını açınca meme ucunu ve etrafındaki kahverengi kısmı bebeğinizin ağzına yerleştiniz.
Emzirme Sırasında Süt Akımının Devamlılığı
Bâzı annelerin sütleri bebek emmeye başlar başlamaz akmaya başlar. Emzirmeyi düşünmek bile beyni uyararak sütün akmasına neden olur.
Kuvvetli emme ile annenin beynine uyarılar gider, oksitosin salgılanarak memeye ulaşır ve süt akımı başlar.


Emzirme Pozisyonları
Klasik Beşik Tutuşu: Bu pozisyonda anne sırtını destekleyen rahat bir koltuğa oturur. Memeyi eliyle C şeklinde tutarak destekler. Bebeğin yüzü, karnı dizleri anneye dönük biçimde olur. Bebeğin başı, annenin dirseğinin çukur kısmında bulunmalıdır. Gerek görülürse anne kolunun altına da yastık konulabilir.
Futbol Tutuşu: Bebeğin bacağı annenin koltuğunun altından sarkar. Bebeğin başı elle desteklenir. Gerek görülürse el altına yastık konulabilir. Bu tutuş memenin kontrolü ve bebeğin emişi açısından kolaydır.
Çapraz Beşik Tutuşu: Anne bebeği emzireceği memenin aksi tarafındaki kolunun içine yatırır. Bebeğin vücudu anneye dönük ve meme hizasında olmalıdır.
Yatarak Emzirme: Anne hafif yan yatar biçimde sırtını ve omzunu yastıkla destekler. Kolunu bebeğin başının arkasından geçirerek onun vücudunu, diğer eli ile de memeyi destekler. Bebeğin sırtına yastık konularak ağzının meme ucuna gelmesi sağlanır


Emzirmeden Sonra Bebeğin Gazının Alınması
Beslendikten sonra bebeği 10- 15 dakika dik tutmak bebeğin gazının çıkmasına yardımcı olur. Bebek memede uyumuş ve rahat görünüyorsa gaz çıkarmaya gerek yoktur. Bebek huzursuzsa, kucakta dik durumda sırt sıvazlanarak gaz çıkarmasına yardımcı olunabilir

Emzirmeye Ne Zaman Başlamalıyız?
Emzirmeye doğumdan hemen sonra ilk yarım saat içinde başlanması gerekir. Doğumdan sonra ilk birkaç gün içerisinde gelen koyu (ağız) süt bebeğe mutlaka verilmelidir. Ağız sütü bebeğin büyümesine ve hastalıklara karşı koruyucu madde almasına yardımcı olur. Doğumdan sonra 1- 2 gün süt gelmese bile mamaya geçilmemeli, biberon verilmemeli, bebek emzirilmelidir. Bebek sık sık memeye tutulunca 3- 4 gün sonra bile süt gelebilir. Yeni doğan ve sarılığı olan bebekte de emzirme sürdürülmelidir. Yalancı meme verilmemelidir.


Bebeğiniz için tek ve en iyi besin ANNE SÜTÜ’ dür.

Doğumdan sonraki ilk yarım saat içinde emzirmeye başlamalıyız.

Doğumdan sonra 1- 2 gün süt gelmese bile mamaya geçilmemeli, bebek emzirilmelidir.

Sık sık emzirilince 3- 4 gün sonra bile süt gelir.

 

Ne Sıklıkla Emzirmeliyiz?
Emzirmede zaman sınırı konulamaz. Gelen süt miktarının artması için bebek sık sık emzirilmeli. Bebek her ağladığında emzirilmeli. Yenidoğan bebekler genellikle günde 8- 10 öğün emmek isterler. Öğün sayısı daha sonra giderek azalır. Sık emzirme, bol süt gelmesini sağladığı gibi göğüslerin şişmesini ve acımasını önler.
Bebeğinizin sağlığı ve mutluluğu için onu ilk 6 ay sadece anne sütü ile besleyin. 6 aydan sonra, bebeğiniz 2 yaşına gelene kadar uygun ek besinlerle birlikte, emzirmeye devam edin. Anne sütü bebek için gerekli tüm besinleri ve suyu yeterli miktarda içerir. Çok sıcak havalarda bile anne sütü bebeğin susuzluğunu giderir. Bebek memeye doğru yerleştirilip doyana ve memeyi kendisi bırakana kadar memede tutulmalı. Eğer bebek bir meme ile doymuşsa bir sonraki beslenme de diğer meme verilmeli. Birçok bebek, tek memeyi 5- 10 dakika emmekle doyar ve uyur. Bazı bebekler ise 20- 30 dakikadan önce memeyi bırakmazlar. Bebekler gereksinimlerini yalnızca gündüzleri beslenmekle karşılayabilecek duruma gelinceye kadar geceleri de emzirilmeli. Gece öğünlerinin aralıklarının uzatılması bebeğe bağlı.
Daha Çok Emzirme = Daha Çok Uyarı = Daha Çok Süt
1.Bebek her ağladığında emzirilmelidir.2.Bebeğinizi gündüz gece her istediğinde emziriniz.3.Sütünün az olduğunu düşündüğünüz anda daha sık emzirin.4.Sık emzirme bol süt gelmesini sağlar.


Meme Başı Temizliği Nasıl Olmalı?
Meme başındaki doğal yağlar ve süt meme başını koruyucu niteliktedir. Anne sütü bebeği hastalıklardan koruyucu birçok madde taşıdığı için bu yolla mikrop bulaşması zordur. Bu nedenle memeyi her emzirmeden önce temizlemeye gerek yoktur. Emzirme dönemi boyunca günde 1- 2 kez kaynatılıp ılıtılmış suyla meme başını silmek yeterlidir.
Bu dönem içinde memeleri karbonatlı su veya sabun ile temizlemek cildin kurumasına ve çatlakların oluşmasına neden olacağından kesinlikle önerilmemektedir.
Her emzirme başlangıcında öncelikle eller çok iyi yıkanmalıdır. Bebek memeyi bıraktıktan sonra ise anne sütünün birkaç damlasını meme ucuna ve etrafına sürerek meme ucunun yumuşak kalmasını sağlayabilir.