Nedeni bilinmeyen kısırlık vakalarında, doğal yollarla bebek sahibi olamayan genç çiftlerde gerçekleştirilen ilk uygulama aşılamadır (artifisiyel inseminasyon). Aşılama erkekten alınan spermin, kadının vajinasına bırakılması şeklinde uygulanan bir yöntemdir. Bebek sahibi olmada güçlük çeken ve 1 yıl korunmasız ilişkiye rağmen gebe kalamayan çiftlerde kısırlık (infertilite) problemi söz konusu olabilir. Bu problemin araştırılmasında ilk aşama, erkekte sperm analizi, kadında hormon tetkikleri ve rahim filmidir. Bu tetkiklerin hepsinin normal çıktığı ve altta yatan bir problemin bulunamadığı genç hastalarda aşılama (bilimsel adı ile artifisiyel inseminasyon) ilk uygulama olmalı. Aşılama kabaca tanımlanacak olursa, spermleri, kadın üreme sistemi içine, cinsel ilişki dışında herhangi bir yöntemle bırakma işlemidir. Tarihi belki de insanlık kadar eski olmakla birlikte modern anlamda ilk kez 1900’lerin başında hayvanlarda uygulandı. Veteriner hekimlik uygulamalarında çok eskiden beri kullanılan bir tekniktir.İntraservikal (ICI) ve intrauterin (IUI) olmak üzere 2 tip aşılama (inseminasyon) vardır.İntraservikal inseminasyonda (ICI), taze ve hiçbir muameleden geçmemiş meni, enjektör ya da özel kanül yardımıyla rahim ağzına ya da vajinaya bırakılır.İntrauterin inseminasyonda (IUI), ise sperm yıkaması etkiyi artırır. Yıkanmış yani bir takım kimyasal maddeler ile muamele edilmiş meni yine özel kanüller ve enjektörler yardımıyla direkt olarak rahim içine verilir. Her iki uygulama türü de ağrı veren işlemler değildir.Aşılamanın şartları nedir?Başarılı bir aşılama (inseminasyon) için bazı şartlar vardır. Öncelilikle spermin dölleyebileceği bir yumurta olmalı. Yani kadında yumurtlama (ovülasyon) problemi bulunmamalı. Yumurtlama bozukluklarda kadında önceden yumurtlamayı uyarıcı ilaçlar kullanılarak (kontrollü ovarian hiperstimülasyon) ve çatlatma iğneleri yardımıyla bu sorunun üstesinden gelinir. İkincisi tüpler yumurta ve spermin buluşmasını sağlayabilmeli. Rahim filmi açık olduklarını göstermeli. Ayrıca erkeğin sperm analizi sonuçları normal ya da en azından normale yakın olmalı. Menisinde hiç sperm olmayan ya da çok az sperm bulunan kişilerde aşılama (inseminasyon) fayda sağlamaz. Son olarak ise oluşan bir gebeliğin tutunmasını engelleyecek endometrial (rahim içini döşeyen zarda) bir patoloji olmamalı. Özetleyecek olursak aşılama (inseminasyon) için gereken şartlar:Yumurtalıklar (Overler) ve tüpler çalışır halde olmalı Meni (Semen) analizi normal olmalı Endometrial (rahim içini döşeyen zarda) patoloji bulunmamalı AyrıcaNormal cinsel ilişkinin mümkün olmadığı durumlara Sperm hareketliliğinin az olduğu hallerde Servikal faktörün (kadının rahim ağzında oluşan salgının erkeğin spermine hareket kabiliyeti sağlayamadığı durum) bozuk olduğu durumlarda Anti sperm antikorların varlığında da aşılama (inseminasyon) yararlı olabilir. Aşılamanın (inseminasyonun) normal cinsel ilişkiye olan üstünlüğü servikal faktörü ortadan kaldırması ve spermlerin kat etmesi gereken yolu azaltması. Bazı durumlarda rahim ağzından salgılanan sıvı spermlerin rahim içine geçişine engel olabilir. Aşılama (inseminasyon) bu gibi durumların varlığında önemli avantajlar sağlar.İşlem nasıl yapılır?Aşılamaya karar vermeden önce çiftin her ikisinin de kısırlık (infertilite) açısından bütün tetkikleri yapılmış olmalı. Eğer Ovülasyon indüksiyonu (yumurtalıkların uyarılması) yapılacaksa uygun ilaçlarla bu sağlanmalı ve seri ultrasonografilerle yumurta hücresi gelişimi saptanmalı. Bu hücre ya da hücreler yeterli boyuta ulaştığında çatlatma iğnesi yapılmalı. İdeal olarak bu iğneden 32 - 36 saat sonra aşılamanın (inseminasyon) yapılması. Eğer gerek görülürse ultrason takipleri esnasında kanda östrojen değerlerine bakılabilir. Ovarian hiperstimülasyon sendromu (yumurtalıkların tedaviye aşırı cevap vermesi) gelişir ya da gelişme şüphesi uyanırsa tedaviye ara verilebilir.İşlem gününden önce en az 3 gün süreyle erkek herhangi bir şekilde cinsel ilişkiye girmemiş ve boşalmamış olmalı. İşlem günü erkek klinikte semen örneği verir. Bunun için tercih edilmesi gereken yöntem mastürbasyondur. Mastürbasyon esnasında kayganlaştırıcı vb. maddelerin kullanılması sperm kalitesini bozabileceğinden bu konuya dikkat edilmeli. Elde edilen semen örneği belirli kimyasal maddelerle işlemden geçirilip hazırlandıktan sonra (yıkama), aşılamaya (inseminasyona) hazır hale gelir. Kadın jinekolojik muayene pozisyonunda uzanır. Spekulum takılır, serum fizyolojik ile temizlik yapıldıktan sonra uygun katater rahim ağzından, rahim içine ilerletilir. Enjektöre çekilmiş olan semen yavaş ve dikkatli bir şekilde bu katater vasıtasıyla rahim içine verilir. Daha sonra katater ve spekulum çıkartılır. Bir miktar semenin dışarıya geri gelmesi normaldir.Aşılama (inseminasyon) ağrılı bir işlem değil. İşlemden sonra kadın 10 - 15 dakika kadar uzanır ve daha sonra normal hayatına dönebilir. Şart olmamakla birlikte hastaya progesteron desteği verilebilir. Aşılamadan sonraki ilk 24 - 48 saat ağır fiziksel aktiviteden kaçınılması önerilir. Ancak yatak istirahatı gerekli değil.İşlem sonrası 2 hafta içinde adet görülmez ise gebelik testi yapılır. Testin pozitif olması durumunda uygun şekilde gebelik takiplerine başlanır. Negatif olması durumunda kadının adet kanamasının 3. günü yeni bir deneme için ilk ultrason incelemesine çağırılır.Aşılama başarı oranlarıICI günümüzde pek uygulanmayan bir teknik olup normal cinsel ilişkiye oranla gebelik şansını sadece %2 civarında arttırır.IUI altta yatan kısırlık (infertilite) nedenine bağlı olarak normal ilişkiye oranla %5 - 20 artış sağlayabilir. Şans uygulama sayısı arttıkça biraz daha artar. Teorik olarak bir sınır olmamakla birlikte 6 - 7 seferden fazla denenmemesi öneriliyor.Eğer evlilik ve kısırlık (infertilite) süresi uzunsa aşılama denenmeden direkt tüp bebek ve mikroenjeksiyona geçilebilir. 

Teşekkürler

teşekkürler rosee

teşekkürler canım

Svetlana arkadasimizda asagidaki bilgileri bulmus kendisi yazialri alamadigi icin yardimci oldum. Paylasim icin tesekurler arkadaslar.Aşılama Nedir ve Nasıl Yapılır ? Spermlerin özel sıvılarla yıkanıp , kaliteli ve sağlıklı olanların bir enjektör yardımıyla rahim içine verilmesidir. İlk aşılama , erkeğin penis ucundaki deliğin normal yerinden aşağıda bulunması (Hipospadyas) nedeniyle gebelik sorunu yaşayan çifte yapılmıştır. Isıtılmış bir enjektöre alınan spermler rahim ağzına enjekte edilerek gebelik elde edilmiştir. Özellikle 1930’lardan sonra , kısırlığın , normal meni örneğine sahip olamayan erkeklerden kaynaklandığının gösterilmesiyle önem kazanmıştır.Aşılama , tüp bebekten önceki aşama olarak kabul edilir. Yumurtalık kanalları açık ve normal yumurta olgunlaştıran bir kadına , normal yumurtlama zamanında ilaç verilmeksizin ya da düşük doz yumurtlama ilaçları verilerek yapılır. Ultrasonografik olarak yumurtanın bulunduğu folikülün çatladığı saptandığı gün spermler hazırlanarak rahim içine verilir.Aşılamaya Uygun Spermiyogramın Parametreleri Ne Olmalıdır?Aşılama Kaç Kez Yapılmalıdır?Sayı , hareket ve morfolojik yapı yumurtayı dölleyecek spermin en önemli üç özelliğidir. Önce morfolojik yapıdan başlayalım; ”Kruger” kriterlerine göre normal yapıda olanlar %4’ün üzerinde olmalıdır. Toplam sayıyı, meni hacmi belirlediği için yıkama sonrası en az 5 milyon veya üzerinde hareketli sperm elde edilmelidir. Bunların en az dörtte biri ilerleyici hareket özelliği göstermelidir.Genellikle 3-5 kez uygulanması önerilir.Tabii burada kadının yaşı ve daha önceki uygulamaları da göz önünde tutulmalıdır. Mümkünse örnekler aynı laboratuvarda hazırlanmalı ve aynı hekim tarafından uygulanmalıdır.Spermler Nasıl Hazırlanır? Aşılama İle Ne Gibi Katkı Sağlanır?Alınan meni örneği, vücut ısısında bir cihazın içine konularak sıvı hale gelene kadar bekletilir.Sıvı hale geldikten sonra özellikle son yıllarda hemen hemen en sık kullanılan yöntem olan gradiyent tekniği uygulanır.Bu teknikte , sıvı hale gelen meni örneği , percol veya puresperm adı verilen yoğun ve normalden daha visköz olan 2 tabakalı sıvının üzerine cam bir pipet yardımıyla dikkatlice konur. Hazırlanan bu tüp , santrifüj denen bir cihazda 20-30 dk. yüksek devirde döndürülür. Bu işlemin amacı , menide bulunan ölü veya anormal hücrelerin , lökosit (beyaz kan hücresi) , eritrosit (kırmızı kan hücresi) , epitel (üreme yolunda bulunan döküntü hücreler) ve prostat bezi hücresi gibi hücreler ile meniyi oluşturan sıvıyı tabakaların üzerinde bırakıp , altta kalan hareketli , canlı ve yapısı daha normal hücrelerden ayrıştırılmasını sağlamaktır.Dipteki kısım dışındaki tüm sıvı atılır ve yerine spermlerin yumurtalık kanalına girdiklerinde karşılaşacakları sıvının tamamen kopyası olan yapay sıvı eklenir.Bu sıvı ile iyice karıştırılarak yine daha önceki gibi santrifüj edilerek iki kez yıkanır.Son yıkamada dipteki hücrelerin üzerinde 0,5ml sıvı eklenir. Bu malzeme enjektöre çekildikten sonra , katater yardımıyla vajina geçilip rahim içine kadar girilerek rahim içine verilir. Bu işlem , spermlere yaklaşık bir saatlik yol kazandırmış olur.Normal ilişkiden sonra spermlerin yumurtalık kanalını geçerek yumurtaya ulaşması yaklaşık iki saatlik bir zaman gerektirir. Aşılama ile hem bu süre kısaltılmış olur, hem de rahim ağzında veya vajinada spermlere olumsuz etki eden bir sorun varsa aşılmış olur. Diğer bir yararı da yıkamada kullanılan sıvıların içindeki vitamin ve benzeri kimyasalların yardımıyla spermlerin hareketlilik oranı ve hareket kalitesini arttırmasıdır. Meniyi oluşturan sıvının büyük kısmı atıldığı için sperm yoğunluğu artar. En önemli faydalarından biri de meniyi ölü ve döküntü hücrelerinden arındırdığı için bunların zararlı etkilerinden de kaçınılmış olmasıdır.En çok merak edilen konulardan biri de aşılama ile gebelik oranlarıdır. Bunu etkileyen birçok etken olmasına karşın (kadının yaşı, rahim kalitesi, yumurta ve sperm kalitesi gibi) yaklaşık %8-10 denilebilir. Özellikle spermiyogram özellikleri hafif yetersiz olan olgularda aşılama ile gebelik olasılığı daha yüksektir.Menide Sperm Yoksa Ne Yapılır?Kısırlık nedenleri eşlerin birinde veya her ikisinde birden olabilir. Erkekten kaynaklanan neden basit bir sperm testiyle yaklaşık olarak anlaşılabilir. Her menide sperm bulunacak diye bir koşul yoktur . Hormon analizlerinden sonra sperm hücresine rastlanılmayan erkekler bir ürolog tarafından muayene edilmelidir. Ayrıca , Kromozom Analizi ve Y kromozomu mikrodelesyon testleri ile genetik araştırması da yapılmalıdır.Önce , steril koşullarda , bir iğne yardımıyla , meni kanalından sıvı alınır. Buna PESA (Perkütan Sperm Aspirasyonu) adı verilir. MESA (Mikrocerrahi Epididimal Sperm Aspirasyonu) testiste oluşan spermlerin kanala verilmeden önce toplandığı bölge olan epididimden iğne ile sperm alınmasıdır.Bir diğer kullanılan terim olan TESA (Testiküler Sperm Aspirasyonu) testisten iğne ile çekilen mayide sperm aranmasıdır.TESE (Testiküler Sperm Ekstraksiyonu) adlı uygulamada testisten farklı bölgelerden doku örneği alınır ve mikroskop altında daha küçük parçalara ayrıştırılarak sperm varlığı açısından incelenir . Sağlıklı sperm bulunduğu takdirde eğer eşi de yumurta toplama işlemi için hazırlanmışsa yumurtalar toplandıktan sonra mikroenjeksiyon yapılır.Yalnızca tanı amacıyla yapılan TESE’de sperm bulunursa dokular özel bir dondurma sıvısına konularak ileride kendi eşinin yumurtalarının toplandığı gün kullanılmak üzere dondurulup saklanır.IVF-ET (Tüpbebek – Embriyo Transferi)IVF (İn Vitro Fertilizasyon) , tüpbebeğin bilimsel adıdır. Sözcük anlamı “vücut dışı ortamda döllenme” olan bu işlem, kısaca, spermler ve yumurtaların vücut dışında hazırlanan bir kültür ortamında döllenmeye bırakılmasıdır. Gebelik ve doğumla sonuçlanan ilk başarılı uygulama 1978’de Stoptoe ve Edwards tarafından İngiltere’de gerçekleştirilmiştir.Bu işlem öncelikle yumurtalık kanalları tıkalı ya da onarılamayacak kadar hasarlı olan olgular için düşünülmüş ancak bu alandaki hızlı gelişmeler ile kullanım alanı çok daha genişletilmiştir. Böylece IVF’ten, yumurtalık kanalı problemlerinde, endometriyozis olgularında, spermle ilgili yetersizliklerde, bağışıklık sistemi ile ilgili sorunu olanlarda, nedeni açıklanamayan kısırlıkta yararlanılmaktadır. Son yıllarda, özellikle PGD (Preimplantation Genetic Diagnosis= gebelik öncesi genetik tanı) gibi teknik gelişmeler, normal yoldan gebelik elde edilmesine rağmen bazı kalıtsal geçişli hastalıklar yüzünden gebeliğin sağlıkla devam edemediği ya da sonlandırılmasının gerektiği durumlarda daha embriyo fazında tanı konulmasına katkıda bulunabilir. Örneğin talassemi taşıyıcısı anne-babanın , hastalıklı bebek doğurmaması için , bu çiftin embriyolarından erken dönemde biyopsi alınarak sağlam embriyolar seçilebilmektedir.

teşekkürler , ellerinize sağlık.

Teşekkürler mystical !!!

teşekkürler mystical ve rosee...

teşekkürler...