esmerrseker
06.08.2008, 11:56
Doğum Kılavuzu
Doğum sırasında annelerin
tecrübeleri,vücutta olabilecek fiziksel ve ruhsal değişiklikler
anlatılmaktadır.Annenin doğuma yardımcı olabilmesi ve rahat bir doğum yapabilmesi
için gerekli olan uygulamalardan bahsedilmektedir. Şunu unutmamak gerekir ki her doğum
bir diğerinden farklidir. Bu kılavuzda doğumun aşamalarinda,
1) Vücut fizyolojisi
2) Duygusal reaksiyonlar
3) Annenin yaklaşımı
4) Babanın deslekleyici rolü incelenmektedir.
A) DOĞUMUN YAKLASMA BELIRTILERI
1)Vücut Fizyolojisi
- Hafifleme-ilk doğumlarda bebegin basi doğumdan 2-6 hafta önce çatıya yerlesmeye
baslar.Ikinci ve daha sonraki doğumlarda bebek bu pozisyona doğum başladigi zaman da
girebilir.
-Braxton -hicks kasilmalarinda (hazirlayici rahim kasilmalari)artma olur.Bebek daha az
hareketlidir.Vajinal akintida artma olur.
-Dogum baslamadan 2-3 gün önce kilo kaybi olabilir.(1-1,5kilo)
2)Duygusal Reaksiyonlar
-Dogumun bir an önce baslamasi için sabirsizlik.
-Dogumun yaklastigini bilmenin getirdigi heyecan.
-Bekleme endisesi.
-Evi düzenleme,yerlestirme gibi eve yönelik aktivitelerin artmasi (Nesting instinct)
3)Annenin Yaklasimi
-Hastaneye götürülecek bavulun hazirlanmasi.
4)Babanin Destekleyici Rolü
-Ihtiyaç halinde annenin kolaylikla erisebilecegi bir yerde bulunmasi.
-Hazirlayici rahim kasilmalarinda saat tutarak zamanlama yapmasi.
-Annenin yaninda nefes hareketlerine ve gevsemesine yardimci olmasi.
-Doguma yakin günlerde uykusuz kalmamasi.B)DOGUMUN BASLAMASI
1) Vücut Fizyolojisi
-Düzenli veya düzensiz kasilmalar,bel agrisi,pelvik basinç hissedilebilir.Gaz veya regl
agrisi seklinde kasilmalar olabilir.
-Isaret (Nisan) gelebilir.
-Su kesesi patlayabilir.
2)Duygusal Reaksiyonlar
-Heyecanli fakat rahat.
-Biraz tedirgin.
-Beklentinin artmasi.
3)Annenin Yaklasimi
-Hafif agrilar sirasinda günlük aktivitelere (yorucu olmamak kosuluyla)devam edebilir.
-Gece baslayan kasilmalarda gevsemeye ve uyumaya çalismalidir.
-Gerçek dogum agrilari baslamadan önce anne kendini çok aç hissediyorsa hafif bir
çorba içebilir.
4)Babanin Destekleyici Rolü
-Kasilmalari zamanlamaya devam etmelidir.
-Annenin gevseyip - gevsemedigini kontrol etmelidir.
-Eger su kesesi patlamis ise,isaret gelmis ise veya kasilmalar düzenli geliyor ise
doktora haber vermelidir.
-Evdeki diger çocuklarin birakilacagi kisilere haber verilmelidir.I ) ERKEN DEVRE
1)Vücut Fizyolojisi
-Rahim agzi 5 cm açilabilir (2,5parmak)Yumusama ve incelme olur.
-Kasilmalar daha etkili ,uzun ve kuvvetli gelmeye baslar.
-Bu devre diger devrelere nazaran daha uzun sürebilir.
2)Duygusal Reaksonlar
-Kasilmalar sirasinda biraz rahatsizlik olabilir.Kasilma sonrasinda rahatsizlik sona erer.
-Kasilmalarin kuvvetlenmesi anneyi biraz heyecandirabilir.Fakat rahimin açilmasi için
kuvvetli kasilmalara gerek vardir.
-Annede dogumun hizla ilerlemesi beklentisi vardir.
3)Annenin Yaklasimi
-Gevsemeyle beraber yavas,derin gögüs solunumu uygulanir.
-Bel agrisi için daha önce gösterilen pozisyonlardan biri uygulanir.
-Arada bir ayaga kalkip dolasmayi unutmayin.
-Hafif masaj uygulamasi rahatlatabilir.
-Kasilmalar kuvvetleniyorsa nefes ritmini hizlandirilabilir.
-Her zaman sizin için en rahatlatici , en az yorucu pozisyonu seçebilrsiniz.
-Kasilma aralarinda dinlenmeyi unutmayin.
-Hastaneye giderken ve hastanede muayene sirasinda gevsemeye çalisin.
-Sik sik mesaneyi bosaltin.
4)Babanin Destekleyici Rolü
-Esinizin gevseyip gevsemedigini kontrol edin ve ona yardimci olun.
-Esinizi cesaretlendirici konusmalar yapin.
-Evden hastaneye giderken kendinize yeterli zaman taniyin , arabada bel agrisi için
yastik bulundurun.
-Odada esinizin yaninda oturun.Gerekli oldugu zaman nefesleri beraber uygulayin.II. ORTA DEVRE (Erken Devrenin Sonu)
1)Vücut Fizyolojisi
-Rahim agzi 5-8cm açilmaktadir.
-Kasilmalar siklasmakta ,daha kuvvetli ve uzun hissedilmektedir.
-Hafif kanama olabilir.
-Bele baski artabilir.
2)Duygusal Reaksiyonlar
-Anne daha ciddi ve sessiz olabilir.Doguma konsantre olmustur.
-Daha sessiz bir atmosfer isteyebilir.
-Kasilmalar kuvvetlendigi için anne zorlanabilir.
-Gevseme güçlesir.
3)Annenin Yaklasimi
-Her kasilmada nefes uygulayin.
-Nefesle beraber masaj uygulanmasina baslanabilir.
-En fazla rahat edeceginiz pozisyonu seçin.Bel agrisi olursa yan yatis pozisyonu tercih
edilebilir.
-Nefesler sirasinda fazla oksijen alinmasindan ötürü bas dönmesi olursa ,elleri agiza
kapatarak nefes uygulamasina devam edilebilir.
4)Babanin Destekleyici Rolü
-Kasilmalar sirasinda esinizin konsantrasyonunu bozmayin ,nefeslere devam etmesini
saglayin.Nefesler düzenli olmalidir ,gerekliyse onunla beraber nefes egzersizlerini
uygulayin.
-Her kasilmadan önce ve sonra rahatlatici derin nefes almasini hatirlatin.Kasilma
aralarinda gevsemesini ve dinlenmesini saglayin.
-Cesaretlendirip güven verin .Gerekli çabayi gösterdigi için onu takdir edin.
-Nefesler sirasinda esinizin parmaklari karincalaniyorsa ,bu nefesleri çok derin
yaptigini ve fazla oksijen aldigini gösterir.O zaman nefes ritmini yavaslatmasini ve
kapali avuç içine üflemesini hatirlatin.
-Gerekli zamanlarda pozisyon degistirmesini hatirlatin.Dudaklari kurursa suyla
islatin.Bunun için islak sünger kullanabilirsiniz.
-Belde baski ve agri olursa hassas bölgeye masaj yapmali veya bu bölgeyi devamli
bastirarak tutmak rahatlatabilir.III.GEÇIS DÖNEMI (Birinci Devrenin Sonu)
1)Vücut Fizyolojisi
-Rahim agzi 8-10cm açilir.
-10-20adet çok siddetli kasilma olabilir.Kasilmalar bir anda siddetlenir , çok sik ve
sürekli gibi hissedilir.
-Eger su kesesi patlamamissa , bu devrede patlayabilir.
-Ikinma hissi baslayabilir.
-Mide bulantisi ,kusma ,bacak kramplari ,titreme ,bel agrisi ,pelvis'te baski ,huzursuzluk
kasilmalari kontrol etmede zorlanma ,sicak-soguk basmasi gibi belirtiler normal kabul
edilmelidir.
2)Duygusal Reaksiyonlar
-Huzursuz ,gergin,sinirli, nefesleri birakma egiliminde olabilir.Bu devre anne için asiri
zorlanma devresidir.
-Kendini cesaretsiz hissedebilir.
-Yorgun olabilir.
-Yanliz kalmak isteyebilir.Kasilmalar sirasinda konsantrasyonda ve gevsemede zorluk
çekebilir.
-Ikinma hissinin baslamasi anneyi sasirtabilir.
3)Annenin Yaklasimi
-ikinmama nefesini uygulayabilir..
-Pozisyon degistirme ,yan yatma veya sirt destekli olarak oturma rahatlatabilir.
-Doktorunuz ikinmaya baslayin ! demeden ikinmayin.
-Hizli solumaya bagli bas dönmesi olursa avuç içine soluyarak nefes egzersizlerine
devam edin.
4)Babanin Destekleyici rolü
-Her kasilmaya konsantre olmasini saglayin .Dogumun bu devresinin zor fakat kisa oldugunu
hatirlatin.
-Bu devrede esinizin yardima ihtiyaci olabilir.Yaninda olun ve cesaretlendirin.
-Huzursuz ve üzüntülü görürseniz moralini düzeltin.
-Masaj yapin ve kasilmalari zamanlayin.C) DOGUM
1)Vücut Fizyolojisi
-Bebegin basi rahim agzindan çikarak çatidan geçmekte ve dogum kanalina dogru
ilerlemektedir.
-Kasilmalar kuvvetli fakat bir önceki devreye göre daha aralikli gelebilir.Kuvvetli
ikinma duygusu makatta baski hissedilir.
-Bu devrede dogumhaneye alinacaksiniz.
-Episiotomy (yirtik olusmamasi için vajinal giriste kesme)uygulanacaktir.Bu islem lokal
anesteziyle yapilir.
-Dogumhanede doktorunuzun talimatlarina göre hareket etmelisiniz.
2)Duygusal Reaksiyonlar
-Ikinma duygusu rahatsiz edici olabilir.
-Tuvaletini yapiyormus gibi bir his itme sirasinda annenin yeterince gevseyememesine neden
olabilir.
-Ikinma çok efor gerektirdiginden anne kendini yorgun hissedebilir.
-Artik bütün dikkat dogacak bebege yönelmistir.
3)Annenin Yaklasimi
-Ikinma hissi geldiginde doktorunuza haber verin.
-Ikinma sirasinda iki derin nefes alarak üçünçü nefesinizi tutun.Karin adelelerini
kullanarak bütün gücünüzle ikinin .Vajinal adeleleri kasmayin.
-Kasilma aralarinda gevseyin.
4)Babanin Destekleyici Rolü
-Ikinma sirasinda karin adelelerini kullanmasi gerektigini hatirlatin.
-Ikinirken sirtini destekliyerek esinizi öne dogru kaldirin.Çabalarindan ötürü onu
övün.D) PLASENTA'NIN ÇIKISI
1)Vücut Fizyolojisi
-Plasenta 'nin ayrilmasi ve çikisi
-Plasenta ayrilirken rahim kasilmalari biraz daha devam eder ,biraz kanama
olabilir.Doktorunuzun rahim kasilmalarinin devam etmesi için karin üstünde
bastirilabilir.
-Plasenta 'nin çikisindan sonra kasilmalar hafifler.
-Episiotomy dikisleri için lokal anestesi verilir.
2)Duygusal Reaksiyonlar
-Anne heyecanli ,keyifli ,saskin ve mutludur.Yorgundur fakat yorgunlugunu farkedemiyecek
kadar heyecanlidir.
-Kendini susamis ve aç hissedebilir.
-Bebegin normal ve sihhatli oldugunu bilmek anneyi rahatlatabilir.
3)Annenin Yaklasimi
-Doktorunuz ikinmanizi istedigi zaman ikinin.
4)Babanin Destekleyici Rolü
-Dogumu onunla paylasin.
-Cesaretlendirin.Övün.
-Doktorunuza annenin bebegi emzirip emziremeyecegini,kucagina alip alamiyacagini sorun.
Her dogum kisiye göre farkliliklar gösterir.Sözü edilen belirtilerin tümü ortaya
çikmayabilir.Yukarda açiklanan asamalarin bazilari farkli biçimde gelisebilir.
Doğum sırasında annelerin
tecrübeleri,vücutta olabilecek fiziksel ve ruhsal değişiklikler
anlatılmaktadır.Annenin doğuma yardımcı olabilmesi ve rahat bir doğum yapabilmesi
için gerekli olan uygulamalardan bahsedilmektedir. Şunu unutmamak gerekir ki her doğum
bir diğerinden farklidir. Bu kılavuzda doğumun aşamalarinda,
1) Vücut fizyolojisi
2) Duygusal reaksiyonlar
3) Annenin yaklaşımı
4) Babanın deslekleyici rolü incelenmektedir.
A) DOĞUMUN YAKLASMA BELIRTILERI
1)Vücut Fizyolojisi
- Hafifleme-ilk doğumlarda bebegin basi doğumdan 2-6 hafta önce çatıya yerlesmeye
baslar.Ikinci ve daha sonraki doğumlarda bebek bu pozisyona doğum başladigi zaman da
girebilir.
-Braxton -hicks kasilmalarinda (hazirlayici rahim kasilmalari)artma olur.Bebek daha az
hareketlidir.Vajinal akintida artma olur.
-Dogum baslamadan 2-3 gün önce kilo kaybi olabilir.(1-1,5kilo)
2)Duygusal Reaksiyonlar
-Dogumun bir an önce baslamasi için sabirsizlik.
-Dogumun yaklastigini bilmenin getirdigi heyecan.
-Bekleme endisesi.
-Evi düzenleme,yerlestirme gibi eve yönelik aktivitelerin artmasi (Nesting instinct)
3)Annenin Yaklasimi
-Hastaneye götürülecek bavulun hazirlanmasi.
4)Babanin Destekleyici Rolü
-Ihtiyaç halinde annenin kolaylikla erisebilecegi bir yerde bulunmasi.
-Hazirlayici rahim kasilmalarinda saat tutarak zamanlama yapmasi.
-Annenin yaninda nefes hareketlerine ve gevsemesine yardimci olmasi.
-Doguma yakin günlerde uykusuz kalmamasi.B)DOGUMUN BASLAMASI
1) Vücut Fizyolojisi
-Düzenli veya düzensiz kasilmalar,bel agrisi,pelvik basinç hissedilebilir.Gaz veya regl
agrisi seklinde kasilmalar olabilir.
-Isaret (Nisan) gelebilir.
-Su kesesi patlayabilir.
2)Duygusal Reaksiyonlar
-Heyecanli fakat rahat.
-Biraz tedirgin.
-Beklentinin artmasi.
3)Annenin Yaklasimi
-Hafif agrilar sirasinda günlük aktivitelere (yorucu olmamak kosuluyla)devam edebilir.
-Gece baslayan kasilmalarda gevsemeye ve uyumaya çalismalidir.
-Gerçek dogum agrilari baslamadan önce anne kendini çok aç hissediyorsa hafif bir
çorba içebilir.
4)Babanin Destekleyici Rolü
-Kasilmalari zamanlamaya devam etmelidir.
-Annenin gevseyip - gevsemedigini kontrol etmelidir.
-Eger su kesesi patlamis ise,isaret gelmis ise veya kasilmalar düzenli geliyor ise
doktora haber vermelidir.
-Evdeki diger çocuklarin birakilacagi kisilere haber verilmelidir.I ) ERKEN DEVRE
1)Vücut Fizyolojisi
-Rahim agzi 5 cm açilabilir (2,5parmak)Yumusama ve incelme olur.
-Kasilmalar daha etkili ,uzun ve kuvvetli gelmeye baslar.
-Bu devre diger devrelere nazaran daha uzun sürebilir.
2)Duygusal Reaksonlar
-Kasilmalar sirasinda biraz rahatsizlik olabilir.Kasilma sonrasinda rahatsizlik sona erer.
-Kasilmalarin kuvvetlenmesi anneyi biraz heyecandirabilir.Fakat rahimin açilmasi için
kuvvetli kasilmalara gerek vardir.
-Annede dogumun hizla ilerlemesi beklentisi vardir.
3)Annenin Yaklasimi
-Gevsemeyle beraber yavas,derin gögüs solunumu uygulanir.
-Bel agrisi için daha önce gösterilen pozisyonlardan biri uygulanir.
-Arada bir ayaga kalkip dolasmayi unutmayin.
-Hafif masaj uygulamasi rahatlatabilir.
-Kasilmalar kuvvetleniyorsa nefes ritmini hizlandirilabilir.
-Her zaman sizin için en rahatlatici , en az yorucu pozisyonu seçebilrsiniz.
-Kasilma aralarinda dinlenmeyi unutmayin.
-Hastaneye giderken ve hastanede muayene sirasinda gevsemeye çalisin.
-Sik sik mesaneyi bosaltin.
4)Babanin Destekleyici Rolü
-Esinizin gevseyip gevsemedigini kontrol edin ve ona yardimci olun.
-Esinizi cesaretlendirici konusmalar yapin.
-Evden hastaneye giderken kendinize yeterli zaman taniyin , arabada bel agrisi için
yastik bulundurun.
-Odada esinizin yaninda oturun.Gerekli oldugu zaman nefesleri beraber uygulayin.II. ORTA DEVRE (Erken Devrenin Sonu)
1)Vücut Fizyolojisi
-Rahim agzi 5-8cm açilmaktadir.
-Kasilmalar siklasmakta ,daha kuvvetli ve uzun hissedilmektedir.
-Hafif kanama olabilir.
-Bele baski artabilir.
2)Duygusal Reaksiyonlar
-Anne daha ciddi ve sessiz olabilir.Doguma konsantre olmustur.
-Daha sessiz bir atmosfer isteyebilir.
-Kasilmalar kuvvetlendigi için anne zorlanabilir.
-Gevseme güçlesir.
3)Annenin Yaklasimi
-Her kasilmada nefes uygulayin.
-Nefesle beraber masaj uygulanmasina baslanabilir.
-En fazla rahat edeceginiz pozisyonu seçin.Bel agrisi olursa yan yatis pozisyonu tercih
edilebilir.
-Nefesler sirasinda fazla oksijen alinmasindan ötürü bas dönmesi olursa ,elleri agiza
kapatarak nefes uygulamasina devam edilebilir.
4)Babanin Destekleyici Rolü
-Kasilmalar sirasinda esinizin konsantrasyonunu bozmayin ,nefeslere devam etmesini
saglayin.Nefesler düzenli olmalidir ,gerekliyse onunla beraber nefes egzersizlerini
uygulayin.
-Her kasilmadan önce ve sonra rahatlatici derin nefes almasini hatirlatin.Kasilma
aralarinda gevsemesini ve dinlenmesini saglayin.
-Cesaretlendirip güven verin .Gerekli çabayi gösterdigi için onu takdir edin.
-Nefesler sirasinda esinizin parmaklari karincalaniyorsa ,bu nefesleri çok derin
yaptigini ve fazla oksijen aldigini gösterir.O zaman nefes ritmini yavaslatmasini ve
kapali avuç içine üflemesini hatirlatin.
-Gerekli zamanlarda pozisyon degistirmesini hatirlatin.Dudaklari kurursa suyla
islatin.Bunun için islak sünger kullanabilirsiniz.
-Belde baski ve agri olursa hassas bölgeye masaj yapmali veya bu bölgeyi devamli
bastirarak tutmak rahatlatabilir.III.GEÇIS DÖNEMI (Birinci Devrenin Sonu)
1)Vücut Fizyolojisi
-Rahim agzi 8-10cm açilir.
-10-20adet çok siddetli kasilma olabilir.Kasilmalar bir anda siddetlenir , çok sik ve
sürekli gibi hissedilir.
-Eger su kesesi patlamamissa , bu devrede patlayabilir.
-Ikinma hissi baslayabilir.
-Mide bulantisi ,kusma ,bacak kramplari ,titreme ,bel agrisi ,pelvis'te baski ,huzursuzluk
kasilmalari kontrol etmede zorlanma ,sicak-soguk basmasi gibi belirtiler normal kabul
edilmelidir.
2)Duygusal Reaksiyonlar
-Huzursuz ,gergin,sinirli, nefesleri birakma egiliminde olabilir.Bu devre anne için asiri
zorlanma devresidir.
-Kendini cesaretsiz hissedebilir.
-Yorgun olabilir.
-Yanliz kalmak isteyebilir.Kasilmalar sirasinda konsantrasyonda ve gevsemede zorluk
çekebilir.
-Ikinma hissinin baslamasi anneyi sasirtabilir.
3)Annenin Yaklasimi
-ikinmama nefesini uygulayabilir..
-Pozisyon degistirme ,yan yatma veya sirt destekli olarak oturma rahatlatabilir.
-Doktorunuz ikinmaya baslayin ! demeden ikinmayin.
-Hizli solumaya bagli bas dönmesi olursa avuç içine soluyarak nefes egzersizlerine
devam edin.
4)Babanin Destekleyici rolü
-Her kasilmaya konsantre olmasini saglayin .Dogumun bu devresinin zor fakat kisa oldugunu
hatirlatin.
-Bu devrede esinizin yardima ihtiyaci olabilir.Yaninda olun ve cesaretlendirin.
-Huzursuz ve üzüntülü görürseniz moralini düzeltin.
-Masaj yapin ve kasilmalari zamanlayin.C) DOGUM
1)Vücut Fizyolojisi
-Bebegin basi rahim agzindan çikarak çatidan geçmekte ve dogum kanalina dogru
ilerlemektedir.
-Kasilmalar kuvvetli fakat bir önceki devreye göre daha aralikli gelebilir.Kuvvetli
ikinma duygusu makatta baski hissedilir.
-Bu devrede dogumhaneye alinacaksiniz.
-Episiotomy (yirtik olusmamasi için vajinal giriste kesme)uygulanacaktir.Bu islem lokal
anesteziyle yapilir.
-Dogumhanede doktorunuzun talimatlarina göre hareket etmelisiniz.
2)Duygusal Reaksiyonlar
-Ikinma duygusu rahatsiz edici olabilir.
-Tuvaletini yapiyormus gibi bir his itme sirasinda annenin yeterince gevseyememesine neden
olabilir.
-Ikinma çok efor gerektirdiginden anne kendini yorgun hissedebilir.
-Artik bütün dikkat dogacak bebege yönelmistir.
3)Annenin Yaklasimi
-Ikinma hissi geldiginde doktorunuza haber verin.
-Ikinma sirasinda iki derin nefes alarak üçünçü nefesinizi tutun.Karin adelelerini
kullanarak bütün gücünüzle ikinin .Vajinal adeleleri kasmayin.
-Kasilma aralarinda gevseyin.
4)Babanin Destekleyici Rolü
-Ikinma sirasinda karin adelelerini kullanmasi gerektigini hatirlatin.
-Ikinirken sirtini destekliyerek esinizi öne dogru kaldirin.Çabalarindan ötürü onu
övün.D) PLASENTA'NIN ÇIKISI
1)Vücut Fizyolojisi
-Plasenta 'nin ayrilmasi ve çikisi
-Plasenta ayrilirken rahim kasilmalari biraz daha devam eder ,biraz kanama
olabilir.Doktorunuzun rahim kasilmalarinin devam etmesi için karin üstünde
bastirilabilir.
-Plasenta 'nin çikisindan sonra kasilmalar hafifler.
-Episiotomy dikisleri için lokal anestesi verilir.
2)Duygusal Reaksiyonlar
-Anne heyecanli ,keyifli ,saskin ve mutludur.Yorgundur fakat yorgunlugunu farkedemiyecek
kadar heyecanlidir.
-Kendini susamis ve aç hissedebilir.
-Bebegin normal ve sihhatli oldugunu bilmek anneyi rahatlatabilir.
3)Annenin Yaklasimi
-Doktorunuz ikinmanizi istedigi zaman ikinin.
4)Babanin Destekleyici Rolü
-Dogumu onunla paylasin.
-Cesaretlendirin.Övün.
-Doktorunuza annenin bebegi emzirip emziremeyecegini,kucagina alip alamiyacagini sorun.
Her dogum kisiye göre farkliliklar gösterir.Sözü edilen belirtilerin tümü ortaya
çikmayabilir.Yukarda açiklanan asamalarin bazilari farkli biçimde gelisebilir.