manolya80
21.02.2008, 14:13
Hamilelik döneminde, anne adayını tedirgin eden en büyük sorunlardan bir tanesi, gece görülen kabuslar… Acıbadem Kadıköy Hastanesi’nden Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Ece Orhon, rüyalarında bebeklerini düşüren, unutan, kaybeden, onları acayip mahluklara dönüştüren ve bunlardan dehşet duyan anne adaylarına rüyalarına ilişkin yorumlar yapılmamasını önerdi.
Rüyalar ne kadar sürüyor? Rüya uykusuna REM (Hızlı Göz Hareketleri) uykusu da deniyor. REM uykusunda, uykumuz derinleşiyor, kaslarımızın yerçekimine karşı gücü kayboluyor, tüm bedenimiz felç oluyor, sadece beynimiz çalışıyor. Kapalı gözkapaklarımızın altında gözlerimiz, beynimizin oluşturduğu rüyayı seyredercesine hareket ediyorlar. Her bir rüya 15–30 dakika kadar sürüyor. Neden rüya görüyoruz, ne kadarını hatırlıyoruz? Rüyanın bitiminden iki dakika sonra uyanırsak yarısını, sekiz dakika sonra ise hiçbir şey hatırlamıyoruz. Bundan da şöyle bir anlam çıkarılabilir. Rüya, görülmesi gerekli, fakat çok azının hatırlanması tercih edilen bir psikofizyolojik olaydır. Rüyaların tamamına yakını derin veya yüzeye yakın bilinçaltından, çok az bir kısmı da bedensel etkenlerden kaynaklanırlar. Bazen de bu bedensel kaynaklı unsurlar, süregelen rüyanın içine parazit olarak girerler veya seyrini değiştirirler. Rüya materyali genellikle bilinçaltına bastırılmış istekler, duygular, sıkıntılar, korkular, yasaklar, pek çok, çok eski (hatta bazılarının iddia ettiği gibi atalarımıza ait olup bizim bilinç altımıza kadar nakledilerek gelmiş) anılardan veya onların sembolik katmanlarından oluşur. Doğal olarak kişinin özgeçmişi veya halen içinde bulunduğu psikososyal ortam, sağlık, ekonomi gibi faktörlerin, rüyanın oluşumu üzerindeki etkileri tartışılmaz derecede açıktır. Hamilelikteki rüyalar, hamile olmayan kadınlarınkinden farklı mıdır? Gebelikle birlikte östrogen- progesteron hormonlarının yükselmesi uyku ve rüya süresini uzatıyor diyenler vardır. Uzun uyku ya da uzun rüya varsayımı mantıklı olabilir. Bununla beraber, uyku laboratuvarlarında gebe deneklerde rüya uzaması kesin olarak kanıtlanmamıştır, fakat rüyaların devamlılığının gebelerde sıklıkla bozulduğu kaydedilmiştir. Anne adayları sıklıkla, bu arada rüya görmekte iken uyandıkları için çok fazla rüya gördüklerini sanıyor. Rüyalar neden kabusa dönüyor? Gebeliğin ikinci trimesterinden itibaren normal fizyolojik gelişmelerle birlikte onların getirdikleri bir takım sıkıntılar da baş gösterir. Çok kan pompalanması daha çok idrar'a, uterus'un idrar kesesine baskısı daha sık idrar'a sebep olur. Diyafram kalbi, akciğerleri yukarıya iteler, kalp hızı artar, nefes daralır. Sırt, bel ağrılarına, bacak kramplarına mide deki bezdirici reflü eklenir. Tüm bu tatsız uyaranlar anne adayını sadece uyandırmakla kalmamakta, görülmekte olan rüyanın içeriğini de değiştirmekte ve bazen rüyayı kabusa dönüştürebilmektedir. Kaldı ki her rüyanın konusunun güzel olması gerekmez. İyi uyku için neler yapılması gerekiyor? Çoğu rüya materyali normalde bilinçaltından atılması gereken, atılamadığı takdirde rahatsızlık veren unsurlardan veya onların sembollerinden oluşur. Rüyalarında bebeklerini düşüren, unutan, kaybeden, onları acayip mahluklara dönüştüren ve bunlardan dehşet duyan anne adaylarına yorumlar yapılmamalı, yukarıda tartıştığımız oluşum mekanizmaları onlara anlayabilecekleri biçimlerde anlatılmalıdır. Basit fakat akılcı bir takım yöntemlerle de kaliteli bir uyku sağlandığında, akşam belli bir saatten sonra su içmeme, bol oksijenli yatak odası, gevşeme çalışmaları yapılırsa, çoğu problem kendiliğinden çözülecektir..
Rüyalar ne kadar sürüyor? Rüya uykusuna REM (Hızlı Göz Hareketleri) uykusu da deniyor. REM uykusunda, uykumuz derinleşiyor, kaslarımızın yerçekimine karşı gücü kayboluyor, tüm bedenimiz felç oluyor, sadece beynimiz çalışıyor. Kapalı gözkapaklarımızın altında gözlerimiz, beynimizin oluşturduğu rüyayı seyredercesine hareket ediyorlar. Her bir rüya 15–30 dakika kadar sürüyor. Neden rüya görüyoruz, ne kadarını hatırlıyoruz? Rüyanın bitiminden iki dakika sonra uyanırsak yarısını, sekiz dakika sonra ise hiçbir şey hatırlamıyoruz. Bundan da şöyle bir anlam çıkarılabilir. Rüya, görülmesi gerekli, fakat çok azının hatırlanması tercih edilen bir psikofizyolojik olaydır. Rüyaların tamamına yakını derin veya yüzeye yakın bilinçaltından, çok az bir kısmı da bedensel etkenlerden kaynaklanırlar. Bazen de bu bedensel kaynaklı unsurlar, süregelen rüyanın içine parazit olarak girerler veya seyrini değiştirirler. Rüya materyali genellikle bilinçaltına bastırılmış istekler, duygular, sıkıntılar, korkular, yasaklar, pek çok, çok eski (hatta bazılarının iddia ettiği gibi atalarımıza ait olup bizim bilinç altımıza kadar nakledilerek gelmiş) anılardan veya onların sembolik katmanlarından oluşur. Doğal olarak kişinin özgeçmişi veya halen içinde bulunduğu psikososyal ortam, sağlık, ekonomi gibi faktörlerin, rüyanın oluşumu üzerindeki etkileri tartışılmaz derecede açıktır. Hamilelikteki rüyalar, hamile olmayan kadınlarınkinden farklı mıdır? Gebelikle birlikte östrogen- progesteron hormonlarının yükselmesi uyku ve rüya süresini uzatıyor diyenler vardır. Uzun uyku ya da uzun rüya varsayımı mantıklı olabilir. Bununla beraber, uyku laboratuvarlarında gebe deneklerde rüya uzaması kesin olarak kanıtlanmamıştır, fakat rüyaların devamlılığının gebelerde sıklıkla bozulduğu kaydedilmiştir. Anne adayları sıklıkla, bu arada rüya görmekte iken uyandıkları için çok fazla rüya gördüklerini sanıyor. Rüyalar neden kabusa dönüyor? Gebeliğin ikinci trimesterinden itibaren normal fizyolojik gelişmelerle birlikte onların getirdikleri bir takım sıkıntılar da baş gösterir. Çok kan pompalanması daha çok idrar'a, uterus'un idrar kesesine baskısı daha sık idrar'a sebep olur. Diyafram kalbi, akciğerleri yukarıya iteler, kalp hızı artar, nefes daralır. Sırt, bel ağrılarına, bacak kramplarına mide deki bezdirici reflü eklenir. Tüm bu tatsız uyaranlar anne adayını sadece uyandırmakla kalmamakta, görülmekte olan rüyanın içeriğini de değiştirmekte ve bazen rüyayı kabusa dönüştürebilmektedir. Kaldı ki her rüyanın konusunun güzel olması gerekmez. İyi uyku için neler yapılması gerekiyor? Çoğu rüya materyali normalde bilinçaltından atılması gereken, atılamadığı takdirde rahatsızlık veren unsurlardan veya onların sembollerinden oluşur. Rüyalarında bebeklerini düşüren, unutan, kaybeden, onları acayip mahluklara dönüştüren ve bunlardan dehşet duyan anne adaylarına yorumlar yapılmamalı, yukarıda tartıştığımız oluşum mekanizmaları onlara anlayabilecekleri biçimlerde anlatılmalıdır. Basit fakat akılcı bir takım yöntemlerle de kaliteli bir uyku sağlandığında, akşam belli bir saatten sonra su içmeme, bol oksijenli yatak odası, gevşeme çalışmaları yapılırsa, çoğu problem kendiliğinden çözülecektir..