gülbin
20.02.2009, 11:18
OYUNCAK SEÇİMİOyuncakların bebek gelişimindeki önemiOyuncaklar, bir yandan bebek için eğlenceli anlar yaratırken diğer yandan da etkili bir eğitimsel görev üstlenirler. Duygusal ve fiziksel gelişim açısından, en doğal ve en aktif öğrenme ortamı oyun sırasında oluşmaktadır.Pedagoglar bebeğinizin ilk oyuncakları arasında bulunması faydalı olanları şöyle sıralıyor:Peluş OyuncaklarSarılıp uyuyabileceği yumuşacık bir peluş oyuncak, bebeğinizin yatağında kendisini güvende hissetmesini sağlayacaktır. Aynı zamanda onun için bir arkadaş görevi görecek ve belki de ileride ilk sohbetlerini onunla edecektir. Ayrıca, yumuşak bir oyuncağın bebeğinizin tenine değmesi onu uyaracak ve dokunma duyusunu geliştirecektir.Egzersiz OyuncaklarıYetişkinlerin olduğu gibi bebeklerin de sağlıklı bir bedene sahip olmak için bazı egzersizlere ihtiyaçları vardır. Egzersiz oyuncakları, sağlıklı bir şekilde bebeğinizin, kollarını, bacaklarını ya da tüm vücudunu hareket ettirmesini sağlar.Böylece bebeğiniz, eğlenirken bir yandan da fiziksel gelişimini destekleyici hareketler yapabilir.Şekilli KutularBirbirinden farklı boyut ve şekillerdeki kutularla oynamak çocuğunuzun el becerisini geliştirme, nesne-boşluk uydurma, ayırt edebilme yeteneklerini destekleme açısından çok yararlıdır.İç içe Geçebilen Kaplarİç içe geçebilen kaplarla oynama, çocuğun birçok becerisini geliştirir. Kapları birbirine vurabilir, iç içe koyabilir, kuleler yapabilir, renklerine göre ayırabilir, altlarına bir şeyler saklayabilir. Böylece hem el becerileri, hem de hayal gücü gelişir.Müzikli ve Sesli OyuncaklarBütün çocuklar müzik sever! Üstelik müzik çalan ve farklı sesler çıkaran oyuncaklar, bebeğin dinleme ve belleğini kullanma yeteneklerini geliştirir. Ilk başlarda gelişigüzel basıp sesler çıkarabildiği düğmelere daha sonra bilinçli olarak basarak yaratıcılığı da gelişecektir.Hareketli OyuncaklarBebekler için emeklemeye ve yürümeye başlamak özgürlüklerine kavuşmanın ilk adımıdır. Hareket yetenekleri arttıkça, gördükleri her hareketli nesneyi yakalamak ve incelemek için istek duyarlar. Bu dönemde, peşinden emekleyebileceği ya da minik adımlarıyla yetişmeye çalışacağı hareketli oyuncaklar, bebeğiniz için teşvik edici bir rol üstlenerek onun daha kısa bir sürede başarıyla emeklemeyi ve daha sonra da yürümeyi öğrenmesini sağlayacaktır.Şekillendirme MalzemeleriKil ya da hamur ile çocuğunuzun yaratıcı deneyimler yaşamasını sağlayabilirsiniz. Bu malzemelerle çeşitli şekiller yaparken çocuğunuzun yaratıcılığı gelişir, el kasları güçlenir, renkleri ve şekilleri öğrenir.Banyo OyuncaklarıBebeğinizin sudan korkmasını ve yıkanmaktan kaçmasını önlemek için banyoyu onun için keyifli bir hale getirmelisiniz. Suyla oyunlar oynamasına izin vererek ve ona sadece banyoda kullanabileceği çeşitli su oyuncakları alarak bebeğinizin yıkanmayı bir oyun olarak görmesini sağlayabilirsiniz.Bebeğinizin gelişiminde bu derece önemli bir rol oynayan oyuncakların seçimini özenle yapmalı, alacağınız oyuncağın onun yaşına, gelişim dönemine, beceri ve ilgilerine uygun olmasına dikkat etmeli ve her zaman güvenilirliğini kanıtlamış markaları tercih etmelisiniz.HANGİ YAŞTA HANGİ OYUNCAKAlacağınız oyuncak, bebeğinizin içinde bulunduğu gelişim dönemine uygun olmalıdır. Kendisinden küçüklere uygun olan bir oyuncak ilgisini çekmeyebileceği gibi daha büyükler için tasarlanmış bir oyuncak da becerilerini aşarak cesaretini kırabilir.0 – 6 ayZamanının büyük bir bölümünü uyuyarak geçiren yeni doğmuş bebeğiniz için uyku, gelişimi açısından çok önemlidir. Verimli bir uyku için, bebeğinizin uyku alışkanlığı kazanmasını zorlaştıran tüm faktörleri ortadan kaldırmalı, ona rahat ve güvenli bir ortam yaratmalısınız.O uyurken odasını hafifçe aydınlatarak onun karanlıktan korkmasını önleyecek ve yumuşak müzikler çalarak sakinleşmesini ve uykuya daha kolay ve huzurla dalmasını sağlayacak uyku arkadaşları bu konuda size çok yardımcı olacaktır.6 – 12 ayÜç aylık olmasından itibaren bebeğiniz cisimleri kaldırma yönünde ilk denemelerini yapar, altıncı ayda ise tüm avucunu kullanarak cisimleri kavramaya başlar. Bu dönemde duyu organları gelişir. Bu nedenle farklı kumaş ve şekillerdeki oyuncaklarla oynaması, onun dokunma duyusu ve kavrama yeteneği açısından oldukça faydalıdır.İçi içe geçebilen kaplarla veya farklı boyda ve şekildeki kutularla oynaması bebeğin birçok beceriyi geliştirmesini sağlar. Onları birbirine vurarak, iç içe koyarak, kuleler yaparak renklerine göre ayırarak, altlarına bir şeyler saklayarak bebeğinizin hem el becerileri, hem de hayal gücü gelişir.Sesli oyuncaklar, bu dönemde çocuğun oldukça ilgisini çeker ve duyma duyusunu geliştirir. Bu sebeple farklı sesler çıkaran ve çocuğun sebep sonuç ilişkisi kurmasını sağlayacak oyuncaklar onun için çok yararlıdır.Bebeğinizin uzanma ve ulaşma isteği geliştikçe, bu dürtü onu emeklemeye iter. Elleri ve dizleri üzerinde kendini kaldırarak ileri geri hareket etmeye çalışacaktır. Bu egzersize devam ettikçe eller ve ayaklar birbirine uyumlu olarak hareket etmeye başlayacak ve bebeğinizin emekleme becerisi giderek artacaktır. Bu süreçte onu teşvik edecek, peşinden emekleyebileceği hareketli oyuncaklar onun gelişimine destek olacaktır.12 – 24 ayBebeğiniz ilk adımlarını atmaya başladı değil mi? Onu yürüme konusunda cesaretlendirmek için bazı oyuncaklardan yararlanabilirsiniz. Onu ayakta durmaya teşvik edecek veya acemi adımlarla peşinden yürümek isteyeceği hareketli oyuncaklar onun için teşvik edici olacaktır.Bu dönemde bebeğinizin el kontrolü de iyice gelişir. Başparmağını ve işaret parmağını kullanarak küçük objeleri tutabilir. Farklı el ve parmak hareketleri yapmasını sağlayacak oyuncaklar onun için faydalı olacaktır.Ayrıca fiziksel yeteneklerini geliştirebilecek ve kendine olan güvenini artıracak büyük oyuncaklarla oynaması da yararlıdır. İtebileceği, çekebileceği, sürebileceği ve üzerine 2 – 5 yaş2 yaşına kadar yalnız oyun oynamayı tercih eden çocuklar için ilk arkadaşlık ilişkileri bu çağda başlar. Çocuğunuzu sık sık diğer çocuklarla bir araya getirerek onun sosyalleşmesine yardımcı olabilirsiniz. Oyuncaklarını paylaşma anlayışı henüz gelişmemiş olsa da diğer çocuklarla yan yana oynamak hoşuna gidecektir.2 yaşındaki çocuk, gerçek hayatta gerçekleştiremediği isteklerini sembolik oyunlarla gerçekleştirmeyi öğrenmiştir. Erkek çocuklarda araçlara ilgi bu dönemde artar. Kızlar da anneyi taklit oyunları oynamaya başlarlar.Bebeğiniz biraz daha büyüdükçe (3 yaşını doldurmasıyla birlikte) artık bir birey olduğunun farkına varacaktır. Bu dönemde ebeveynlerinin yaptıklarını taklit ederek davranış kalıplarını öğrenmeye çalışır. Gerçek hayatı taklit edebileceği alet takımı, dikiş seti gibi oyuncaklar çocuğunuzu heyecanlandırarak hayata uyum sağlama yeteneğini geliştirir ve onun hayal gücünü artırır.Oyuncak alırken nelere dikkat edilmeli? Oyuncağın bebek gelişimini destekleyici olmasına:Hızlı bir değişim içinde olduğu ilk yıllarında, oyun ve oyuncaklar bebeğinizin gelişimini doğrudan etkiler. Seçeceğiniz oyuncağın, sadece bebeğinizin hoşuna gidecek olmasına değil, aynı zamanda zihinsel ve fiziksel gelişimini destekleyecek olmasına da dikkat etmelisiniz. Oyuncağın bebeğinizin yaşına uygun olmasına: Oyuncağın şekline:Alacağınız oyuncağın şekli ve tasarımı çok önemlidir. Bebeğin yutamayacağı büyüklükteki parçalardan oluşan, keskin kenar veya yüzleri olmayan, kolay tutulabilen, hafif oyuncakları tercih etmelisiniz. Uzun tüylü oyuncaklar da bebek için tehlikeli olabilir. 1 yaşın altındaki bebeklere bu tür oyuncaklar kesinlikle verilmemelidir.Bebeğin yatağına asılan oyuncakların ipleri çok kısa olmalıdır. Çocuk ayakları üstüne kalkmaya başladığı andan itibaren bu oyuncaklar kaldırılmalıdır. Oyuncağın yapısına:Oyuncağın kalitesine:Oyuncak seçimini yaparken her zaman kaliteyi ön planda tutmalı, güvenilirliğini kanıtlamış markaları tercih etmelisiniz. Fiyat avantajı kazanmak için ucuz ve kalitesiz ürünlere yönelmek sizi ve bebeğinizi mutsuz edecek sonuçlar doğurabilir. Kaliteli bir oyuncak, hem bebeğinizin sağlığı açısından zararsızdır hem de dayanıklılığı daha fazladır. Oyuncaklarını bilinçsizce duvara fırlatan, balkondan aşağı atan ya da birbirine çarptıran bebeğinizin oyuncağı kırıldığında yaşacağı mutsuzluğu mümkün olduğunca önleyebilmek için satın aldığınız oyuncaklar sağlam olmalıdır. Oyuncak seçimini yaptıktan sonra:- Oyuncakları sık sık kontrol edin ve bozulmuş ya da kırılmış olanları atın.- Oyuncakları bir oyuncak kutusunda saklayın. Yerde duran oyuncaklar çeşitli kazalara ve yaralanmalara sebep olabilir.- Pilli oyuncakların pillerini değiştirirken tüm pilleri aynı anda değiştirmeye özen gösterin. Yeni ve eski pilleri, farklı türde pilleri birlikte kullanmamalısınız.Annelere yaşamı kolaylaştıracak birkaç ipucu-1 (0 - 12 AY)Heyecanla beklediğiniz günler geride kaldı ve bebeğinizi kucağınıza aldınız. Artık her geçen gün onun nasıl da büyüdüğüne ve serpildiğine tanık oluyorsunuz. Zaman geçtikçe aklınıza takılan soruların sayısı da artıyor.Playskool, annelerin akıllarına takılan bu sorularla ilgili küçük ipuçları sunuyor:• Evde bebeğinizle yalnızsanız ve başka odalarda işiniz varsa, bebeğinizi de evde kucağınızda kanguruyla dolaştırabilirsiniz.• Bebeğiniz sürekli ağlıyor ve sakinleşmiyorsa, ona müzik dinletin. Huysuzluğunun çabucak geçtiğini göreceksiniz.• Bebekler giyinmekten nefret ederler. Bu yüzden, kollarından ve başından rahatlıkla geçebilecek genişlikte kıyafetleri tercih edin.• Bebeğinizin cildinin tahriş olmaması için giysilerini ilk kullanımdan önce mutlaka yıkayın. Ayrıca bebek giysilerini deterjan yerine sabun tozuyla yıkamanız pişiğini önleyebilir.• Bebeğiniz öksürüyorsa, odasına su dolu bir kap koyun. Bu kap odayı nemli tutarak onu rahatlatacaktır.• Bebeğinizin emziğinin düşmemesi için zincir ve kordonla boynuna asmak yerine giysisine tutturun. Böylece ipin boynuna dolanmasını engelleyebilirsiniz.• Jimnastik, bebeğinizin kas gelişimini kolaylaştırır. Bezinin değiştirildiği zaman ve banyo zamanı jimnastik için de en uygun zaman.• Sekizinci aydan sonra bebeğinizi banyoda küvette yıkamanız, onun banyo saatini oyun saati olarak algılamasına yardımcı olur. Böylece yıkanmaya daha kolay alışmasını sağlayabilirsiniz. Ama kaymaması için dikkatli olmanız gerekir.• Bebeğinizin yemek sorunu varsa onun elleriyle yiyerek bunu bir oyun haline getirmesine izin verin. Bu sayede daha çok yediğini göreceksiniz. Ayrıca bebeğinizin oyuncaklarının arasına plastik bir kaşığı da ekleyin. Bu, mama ile beslenmeye başladığında, kaşığa çok daha çabuk uyum sağlamasına yardımcı olacaktır.•Sekiz aylık olan bebeğiniz başkalarının kucağında iken ağlıyorsa tedirgin olmayın. Aksine mutlu olun. Bu durum bebeğinizin annesini yabancılardan artık ayırabildiğini gösterir. Kişi seçme yeteneği bebek için zeka gelişiminin önemli bir aşamasıdır.• Bebeğinize kalın giysiler giydirmeniz, onun emeklemesini ve yürümeye çalışmasını kolaylaştırır.• Bebeğinizi evin içinde, tamamen kapalı bir ortamda büyütmek yerine, belirli sürelerle dışarı çıkartın. Onun hastalıklara karşı daha dirençli olması dışarıya çıkma alışkanlığından geçer.• Bebeğiniz ortalıkta unuttuğunuz kitapları yırtmaya meraklıysa, eline eski gazeteler verin. Kolay yırtılabilmesi sebebiyle, her zaman sizin verdiğiniz gazeteleri tercih ettiğini göreceksiniz.Annelere yaşamı kolaylaştıracak birkaç ipucu-2 (12-36 AY)Bebeğiniz öyle çabuk büyüdü ki... Küçük afacan yürüyor, bıcır bıcır konuşuyor ve her şeyi keşfetmeye çalışıyor.İşte Playskool''dan 12-36 ay arasındaki bebeğiniz için size yaşamı kolaylaştıracak birkaç ipucu;• Bebeğinizin kolayca yürüyebilmesi için, ilk yürüme ayakkabılarının topuk kısmını destekleyen derinin biraz sert ve tabanının esnek olmasına dikkat edin.• Bebeğinize konuşmayı öğretmek için, iki heceli kelimeleri kullanmanız, başarısını artırır!• Bu aylarda, bebeğiniz çok hareketlidir! Eğer altını kolayca değiştirmek istiyorsanız;• Onun oyunu bırakıp, bir kenara çekilmesini bekleyin.• Bezini değiştirmeden birkaç dakika önce, altını değiştireceğinizi haber verin.• Onu sırtüstü yatırmadan önce eline, dikkatini çekeceğine emin olduğunuz bir oyuncak verin.• Markete bebeğinizle gittiğinizde onun eline de ufak bir sepet verin. Sizi taklit etmesine yardımcı olarak ya da küçük ve hafif olan bir paketi ona taşıtarak rafları dağıtmasını önleyebilirsiniz.• Çocuğunuz sizi taklit ederek davranış kalıplarını öğrenir. Onun en sevdiği oyun "anneye yardım" oyunudur. Ona oyuncak ev gereçleri vererek güzel ve faydalı vakit geçirmesini sağlayın.• Bebeğinizi diğer bebeklerle tanıştırın. Zaman zaman tanımadığı kişilerle kısa süreli yalnız bırakın. Böylece sadece size bağımlı olmasını engellemiş olursunuz.• Yatma ya da yemek saatinin geldiğini, beş dakika öncesinden haber vererek, onun huysuzluk yapmasını önleyin.• Koyduğunuz yasakların nedenlerini, mümkün olduğunca onun anlayabileceği bir dille anlatmaya çalışın. Böylece yasaklara daha kolay uyum sağlamasına yardımcı olun.• Resim, renk ve dokuları öğrenmesini sağlayan en iyi araçtır. Ona kalın fırçalar vererek ve giysilerini önlüklerle koruyarak gönül rahatlığıyla öğrenme sürecini hızlandırın.• Pazar sabahları erkenden uyanmak istemiyorsanız, bebeğinizin yatağının yanına yeni bir oyuncak koyun. Böylece fazladan bir saat uyumanın keyfini çıkarın.Oyuncaklar Ne Kadar Güvenli?Eskiden oyuncak çeşidi ne kadar sınırlıydı değil mi? Renkli çıngıraklar, basıldığında ses çıkaran yumuşak tavşan ya da köpekler… Geçmiş yıllarda yararı gözardı edilen sadece çocukları oyalayıcı bir alet olarak düşünülen oyuncaklar günümüzde artık eğitim aracı olarak kabul ediliyor. Artık oyuncaklar bebeğin doğumundan itibaren onun gelişimine göre sınıflandırılıyor ve oyuncakların “susturucu” olmasından çok eğitici olması ön plana çıkıyor.Bebekler doğar doğmaz dünyayı duyu organlarıyla keşfederler. İlk yıllarında en fazla vakitlerini alan oyuncaklar sayesinde hem kendilerini hem de dış dünyayı tanımaya başlarlar. Oyuncaklar bebeklerin kendilerini güvende hissetmelerini, dokunarak ve görerek öğrenmelerini, hareket yeteneklerinin ve el becerilerinin gelişmesini sağlar. Önemli olan çocuğun yaşına ve gelişim kapasitesine uygun doğru oyuncağı seçmek, çocuğu asla zorlamamak ya da çok basit oyuncaklarla oyalamamaktır. Çünkü oyun ve oyuncaklar çocuğun yaptığı en önemli iştir.Oyuncak seçerken dikkat edilmesi gereken diğer nokta da oyuncakların güvenli olup olmadığıdır. Özellikle bebekler yeni şeyler keşfetmeye çok meraklıdır. Bebeğinize uygun olmayan bir oyuncak onun için çok tehlikeli olabilir. Bu yüzden 1 yaşın altındaki bebeklere oyuncak seçerken daha dikkatli davranmak gerekir.Oyuncakları sık sık kontrol edin ve kırılmış olanları atın.Pilli oyuncakların bütün pillerini aynı zamanda değiştirin, çünkü güçlü piller oyuncağın çalışmasını sağlarken zayıf piller çok ısınarak ya da akarak tehlike yaratabilir.Oyuncaklar ne kadar güvenli olursa olsunlar siz yine de bebeğiniz oyuncaklarıyla oynarken gözünüz üzerinde olsun.Oyun Parkinda GüvenlikBebeğiniz küçükken güvenli oyuncakları seçtiniz içiniz rahattı peki bebeğiniz biraz büyüdüğünde onu götüreceğiniz parkta bazı tehlikeler olabileceğini düşündünüz mü? Oyun parkları çocukların eğlenmesine ortam hazırlarken büyük tehlikeleri de beraberinde getiriyor. Çocukların oyun oynadığı parklarda onların güvenliği için bazı kurallara uymak gerekiyor. Parklarda bulunan kaydırak, tahterevalli, salıncak gibi oyun araçları çocuklar için çok güvenli değildir. Çocuklar genellikle salıncakta çok hızlı sallanmak ister; bu durumda anne çocuğu dizginlemelidir. Aynı şekilde kaydıraktan hızla inen afacanların bir yerlerini incitmemesi için anne onu tutarak hızını yavaşlatabilir. Eğer tahterevalliye binmişse diğer tarafta oturan çocuğun kendi çocuğuyla orantılı olmasına dikkat etmelidir. Parka giderken annenin çantasında yara bandı, alkol veya kolonya taşıması küçük kazalar için yararlı olabilir.Oyun GüvenliğiÇocuğunuzu götürdüğünüz oyun sahası çakıl, taş ve benzeri şeylerden arındırılmış olmalı, ince ve yumuşak kumla kaplı olmalıdır.Salıncak, tahterevalli ve kaydırak parkın kumlu alanında üçgen oluşturmalıdır. Parkın alanı küçükse, kumda oynamak isteyen çocuklar için tehlikeli olabilir. Bu yüzden oyun araçlarının arasında en az üç metre aralık olması gerekir.Çocuklarınızı parçaları zarar görmüş ya da paslanmış oyun araçlarından uzak tutun.Oyun araçlarında bulunan basamak ve setlerin uzunluğu çocuğun kafasının ya da vücudunun iki basamak ya da boşluk arasına giremeyeceği kadar genişlikte ve boyda olmalıdır.Kaydırağın güvenli olduğunda emin olunmalıdır. Kaydırağın en dik bölümünün açısı en fazla 50 derece olmalıdır. Çocuğun yere indiği yer onun uygun şekilde düşmesine yetecek genişlikte olmalıdır.Salıncağın oturağı plastik, kauçuk ya da başka yumuşak bir malzemeden olmalıdır. Tahta ya da metal gibi malzemeler çarptığında çocuğa zarar verebilir.Oyun araçlarında çocukların düşmelerini engellemek için kısa aralıklı korkuluklar olmalıdır.Oyun parklarında çocuklar yaşıtlarıyla beraber oynamalıdır.mystical2009-02-20 14:49:49